Datça ve Çevresi

Datça ve Çevresi

Datça ve Çevresi, bugünkü Datça ilçesi merkezinin 1,5 kilometre kuzeydoğusundaki Burgaz Mevkii'nde Knidos'u kurmuşlardır. Knidos Dor uygarlığının merkezi olmuştur. Pers saldırılarına karşı koymak için Dorlar, Balıkaşıran denilen yerde kanal açarak yarımadayı ada yapmak istemişlerdir.

30032020-005649-001

Ancak umulduğundan daha sert ve keskin çıkan kayalar, çalışanların el ve yüzlerinde yaralar açınca, tanrıların gazabına uğradıklarına inanarak vazgeçmişlerdir. Pensler dostça karşılanmış olup, M.Ö. 546'da Lydia devletinden Persler' in egemenliğine girmiştir. Oldukça fazla sayıda arkeolojik kalıntı barındıran yarımada tarih boyunca önemli uygarlıklara ev sahipliği yapmıştır. Bunlardan en önemlisi Knidos antik kentidir. Yarımadada bulunan yakın döneme ait 28 kilise kalıntısı, bölgenin aynı zamanda mistik bir kökene sahip olduğunun kanıtıdır.

Genel tarikini kısaca özetlersek; Datça önce Karyalıların, M.Ö. ıı00 yılından sonra da Dorlarm egemenliği altında kalmıştır. Knidos ticari nedenlerle M.Ö 4. yüzyılda yarımadanın uç noktasına bugünkü görkemli kalıntıların izlendiği yere taşınmıştır. Dorlar ve Romalılar yeni Knidos'a çok sayıda tapınak yapmışlardır.

Geç Roma ve Erken Bizans döneminde tapınaklar yerlerini kiliselere bırakmıştır. Şehrin nüfusu 70 binlere ulaşmıştır. Bizans'ın son dönemlerinde ise bir yanda depremler diğer yanda korsan saldırıları ile güçsüz kalan kent tümüyle terk edilmiş, yarımada nüfusu binlere inmiştir. Yarımada üzerindeki yerleşimler 13.yüzyılda Menteşeoğulları Beyliği'ne bağlanmıştır. 15.yüzyılda ise Osmanlığı imparatorluğu sınırlarına katılarak Datça adını almış. Son Osmanlı Padişahlarından olan Sultan Reşat döneminde Datça Adı "Reşadiye" olarak değiştirilmiştir. Cumhuriyette ise tekrar "Datça" adı verilmiş, 1928 yılında Muğla iline bağlı bir ilçe olmuştur. 1947 yılında ise merkez bugünkü yeri olan iskele Mahallesine taşınmıştır.

Datça Tarihi ve Arkeolojik Değerler

Datça yarımadasında en önemli antik yerleşim Knidos’tur. Antik Knidos M.Ö. 7 yy. bugünkü Datça İlçesi’nin yakınlarında kurulmuş, M.Ö. 4 yy. ortalarında ise yarımadanın en batı ucunda bulunan Tekir’e taşınmıştır. Taşınma nedeni o dönemde çok gelişmiş denizi ticareti ve kuzeyden esen sert rüzgârların güneyden gelen gemilerin burnu dolaşmalarını engellemesi olduğu söylenmektedir.

Knidos kentinin ilk kurucuları Herodat’a göre Dor’lar olduğu, Diodoros ise kentin ilk sakinlerinin Argoslu yiğit Triopas’ın önderliğinde Teselya’dan gelenler olduğu ileri sürülmüştür. Fakat bu bölgenin en eski yerli halkı Kar’lar olup, bölgenin Antik Çağ’da Karia olan adı da bu kavimden gelmektedir. (Ö.Ç.K.K.B., 1994)

Eski Knidos/Burgaz:

Burgaz ören yeri Datça ilçe merkezinin 2 km kuzeydoğusunda, yerleşim arasında ve kısmen de ekilir alan arasında kalmış antik kalıntılarının Knidos'un ilk kuruluşuna ait olduğu sanılmaktadır. İlk kez Bean ve Cook tarafından bilim dünyasına tanıtılan Burgaz Ören yerinde kazı çalışmaları 1993 yılından itibaren Prof Dr. Numan Tuna tarafından yürütülmektedir.

30032020-005518-001

Yaklaşık 1400 x 400 metrelik bir alanı kaplayan ören yeri deniz kıyısı boyunca uzanmaktadır. Helenistik çağ öncesi buluntular çıkarılan önemli bir merkez. Kent sur duvarları ile çevrelenmiştir. Bu alanın güneybatısındaki sığ sularda kule ve deniz surlarının kalıntıları görülebilmektedir. İ.Ö. 4. yüzyıla tarihlenen iki limanın kalıntılarıda günümüzde deniz kıyısında izlenebilmektedir.

Kazılarda İ,Ö. 8. yüzyıla kadar tarihlenen yerleşim katları ortaya çıkarılmıştır. Kazı çalışmaları ile Burgaz yerleşiminin geometrik dönemden beri var olduğu, İ.Ö 330’lardan önce terk edilerek öneminin azaldığı, ancak deniz kıyısındaki depolama ve liman yükleme işlerinin ve daha iç kısımlarda ise tarıma dayalı bir yaşamın ve buna bağlı dağınık, yerleşmenin sürdüğü, ayrıca nekropol’ün kullanımına da devam edildiği anlaşılmaktadır. Doğu yönünde deniz kıyısında bulunan büyük bir şarap imalathanesi de kazılmıştır.

Sarı Liman:

Knidos’un ilk kurulduğu yer olan Burgaz yerleşimi dönemine ait olup, kalıntılar 1998 yılından yapılan kazı çalışmaları ile ünlü Apollon Tapınağı bulunmaktadır. Kazı sonuçları, özellikle alt terasta yapılan kazılarda ele geçen buluntular, Emecik Sarı Liman Kutsal alanının MÖ 6. yy sonlarına kadar deniz aşırı bir öneme sahip olduğunu göstermiştir.

30032020-005557-001

Buluntular Mısır, Fenike, Etrüsk kökenli itmal malların tanımlandığı geniş hinterlandı kadar şimdiye kadar Doğu Yunan üretimi olarak bilinen ancak Knidos malı olduğu kesinleşen kireç taşı ve pişmiş çanak, çömlek örneklerini zengin bir çeşitlilik ile sergilenmesi bakımından da dikkat çekmektedir.

Arkeolojik eserlerin gösterdiği özellikler Arkaik Çağ Emecik kutsal alanının Apollon ile ilişkilendirilmesini kanıtlamaktadır. Apollon Tapınağı’nda yapılan kazılarda M.Ö. 8.- 9. yy'la kadar eskiye giden votivler, adaklar, heykeller, boğa, şahin ve savaşçı figürleri butunmuş; tapınak ve etrafında yapılan kazılarda daha sonraki dönemlerde başka tapınak ve kiliselerin de yapıldığı ortaya çıkarılmıştır.

Knidos:

Datça Yarımadası'nın en uç kısmında, Ege ve Akdeniz’in birleştiği noktada Tekir Burnu üzerinde yer alan Knidos antik kenti Batı Anadolu kıyı kentlerinin en önemlilerinden birisidir. Bölgenin Pers hâkimiyetinde olduğu sıralarda yaklaşık M.Ö. 360’ta Knidoslular Datça ilçesi yakınındaki kentlerinden ayrılarak, yarımadamın en uç noktasında Hipfpadamos planında yeni bir Knidos kurmuşlardır.

Tarihçi ve coğrafyacı Strabon burasının kem kara hem de ada yerleşimi ile "çift kent" görünümünde olduğunu yazmıştır.

Rodos Birliğinin önemli kentlerinden birisi olan ve geniş ticareti ile şarap ihraç eden Knidos kenti, yuvarlak ve köşeli kulelerle kuvvetlendirilmiş kir surla çevrelenmiştir. Askeri ve ticarî olmak üzere iki liman bulunmaktadır.

Kentteki önemli yapılar ve alanlar B, C D, E Kiliseleri, Dor Tapınağı, Propyton, Apollon tapınağı ve sunağı, Yuvarlak tapınak ve sunağı, Meclis binası, Korinth Tapınağı, Güneş Saati, Tiyatro, Dionysos tapınağı, Yamaç Evleri, Odeon, Demeter Kutsal Alanı, Nekropol ve Kap Krio yarımadasıdır.

1856-1858 yılları arasında kazı çalışmalarını sırasında şehrin planını çıkarılmış ve kentin M.Ö. 4 y.y, da yaygın olan Hıppodamos sistemi ile kurulduğunu ortaya çıkarılmıştır. 1967 yılında yapılan 2. kazı araştırma ekibiyle başlayan Knidos 2. kazıları 10 yıl sürmüştür.

Datça ve Çevresi
tursab-dds-10974

İletişimde kalın


Tatilmoni Turizm, Ticaret Odası ve TÜRSAB üyesi yasal bir seyahat acentesidir.

Copyright © 2016 Tatilmoni Ltd. Şti.®